e-infekcje - praktyka, profilaktyka i terapia infekcji

Uważam, że ze względów praktycznych, a także dydaktycznych nie powinno się tych stanów utożsamiać, ponieważ podobieństwo obrazu klinicznego jest złudne, bo dotyczy przede wszystkim złego samopoczucia, temperatury i bólów gardła. I na tym w zasadzie kończy się prowizoryczne podobieństwo, które nie wytrzymuje rozsądnej, obiektywnej krytyki.

Oto proces dowodowy. Ostre zapalenie migdałków jest infekcyjną chorobą miejscową dotyczącą migdałków podniebiennych, przebiegającą często z odczynem zapalnym całej błony śluzowej gardła. Błony śluzowej a nie układu adenoidalnego, stanowiącego złożony mechanizm obronny. Chorobę wywołują m.in. retro, ryno, i adeno - wirusy a niekiedy także bakterie np. paciorkowce, dwoinki zapalenia płuc, a nieco rzadziej gronkowce.

Jak wiadomo choroba zaczyna się złym samopoczuciem, bólem gardła i stanem podgorączkowym (około 37,5°C). Migdałki są powiększone rozpulchnione i przekrwione a w kryptach mogą się znajdować białawe czopy (złuszczony nabłonek, resztki pożywienia, martwe bakterie). Podczas przełykania nasila się ból gardła. Nie stwierdza się powiększonych i żywo bolesnych węzłów chłonnych podżuchwowych.

Dość powszechnie przyjęto "zwyczajowo" nazywać ten stan anginą, zwłaszcza przez pediatrów choć także wielu laryngologów i lekarzy podstawowej opieki, chętnie ostre zapalenie migdałków utożsamia z anginą. A przecież angina jest ostrą ogólnoustrojową chorobą zakaźną wywoływaną co prawda również przez retro, adeno czy rynowirusy, ale także przez paciorkowce, pneumokoki, hemophylus influenze a w piśmiennictwie anglojęzycznym nazywana jest "streptococcal pharyngitis" dla podkreślenia etiologii paciorkowcowej. Angina charakteryzuje się bardzo złym samopoczuciem, osłabieniem, zmęczeniem, wysoką temperaturą (39-40°C) i dreszczami. Choroba rozpoczyna się zwykle nagle bólami gardła i "ogólnym rozbiciem". Migdałki podniebienne jak również błona śluzowa gardła są intensywnie przekrwione i obrzęknięte podobnie jak cały układ chłonny gardła (a więc migdałki podniebienne, trąbkowe, językowy i gardłowy a także grudki chłonne i pasma boczne). Często występują naloty włókniowe na migdałkach. Węzły chłonne podżuchwowe a niekiedy także szyjne są powiększone, żywo bolesne doprowadzając do bólu przy ruchach głowy. Angina jest pozatym ostrą chorobą zakaźną o czym świadczy możliwość przeniesienia jej na osobę zdrową po bezpośrednim kontakcie. Często wymaga zatem hospitalizacji na oddziale zakaźnym. Różnice między ostrym zapaleniem migdałków a anginą przedstawiono na załączonej tabeli (tab. I).

Tab. I Podstawowe różnice między anginą a ostrym zapaleniem migdałków

Zestawienie to stanowi przekonywujące dowody o istotnych różnicach patologicznych i klinicznych między ostrym zapaleniem migdałków a anginą.
Na uwagę zasługują: bardzo burzliwy przebieg anginy - wysoka temperatura (39-40°C) powiększone i bolesne węzły chłonne podżuchwowe, bóle mięśniowe świadczące o intoksykacji, wczesne a zwłaszcza późne powikłania ze strony serca (zapalenie wsierdzia), zaostrzenie rzutu choroby reumatycznej oraz powikłania ze strony nerek w postaci zapaleń kłębuszków. Takich odległych powikłań nie stwierdza się w ostrym zapaleniu migdałków podniebiennych.

Piśmiennictwo: (publikacje zwarte)

1. Janczewski G., Goździk-Żołnierkiewicz T. - "Konsultacje otolaryngologiczne", Wyd. lek. PZWL, W-wa, 1990.
2. J.B. Latkowski (red.) - "Postępowanie lekarzy rodzinnych wybranych stanach nagłych", Wyd. Lek. PZWL, W-wa, 2008.
3. Latkowski J.B., Lukas W. (red.) - "Medycyna Rodzinna - Repetytorium", Wyd. Lek. PZWL, W-wa, 2007.
4. Latkowski J.B., Olszewski J., Kosiek K. -"Podstawy farmakoterapii i fizjoterapii w wybranych jednostkach otorynolaryngologicznych", Wyd. GEERS, Łódź, 2010.
5. Naummann H.H. - "Differential Diagnosis In Otorhinolaryngology ...", G. Thieme Ver., Stuttgart, 1990.
6. Olszewski J. - "Fuzjoterapia w otorynolaryngologii dla stud. fizjoterapii", alfa - medica press, Bielsko- Biała, 2005.

Data publikacji: 02.03.2010